Malezya’nın Siyasi Görünümü, 7.2.2019

Malezya bağımsızlığını 31 Ağustos 1957 yılında İngiltere’den kazanmıştır. Devletin kuruluşunda “Malaya Federasyonu” olan ismi 1963 yılında Sabah, Sarawak ve Singapur’un katılımıyla “Malezya” olarak değiştirilmiştir. Singapur, 1965 yılında federasyondan ayrılmıştır.

Malezya, 13 eyalet ve 3 federal bölgeden oluşmaktadır (eyaletler: Johor, Kedah, Kelantan, Malakka, Negeri Sembilan, Pahang, Perak, Perlis, Penang, Selangor, Terengganu, Sabah ve Sarawak; federal bölgeler: Kuala Lumpur, Labuan, Putrajaya). 9 eyaletin başında Sultanlar, nüfus çoğunluğu Müslüman olmayan 4 eyalette ise (Penang, Malakka, Sabah ve Sarawak) Kral tarafından 4 yıllığına atanan Valiler bulunmaktadır.

Malezya federal anayasal monarşiye dayalı parlamenter demokrasi sistemiyle yönetilmektedir. Anayasal monarşi hem federal düzeyde hem de eyaletler seviyesinde uygulanmaktadır. Federal anayasa tarafından federasyonun yönetim gücü; yasama, yürütme ve yargı arasında paylaştırılmıştır. Kuvvetler ayrılığı prensibi eyaletler düzeyinde de uygulanmaktadır. Her eyaletin ayrıca bir anayasası, 5 yılda bir yapılan seçimlerle yenilenen parlamentosu ve başbakanı bulunmaktadır. Federal yasalar eyalet yasalarının üstündedir.

Devlet Başkanı Kraldır (Yang di-Pertuan Agong - Paramount Ruler). Kral, aynı zamanda Silahlı Kuvvetler Başkomutanıdır ve federal bölgeler (Kuala Lumpur, Putrajaya ve Labuan) ile valilikle yönetilen dört eyalette (Penang, Malakka, Sabah ve Sarawak) dini kurumların başıdır (Diğer eyaletlerde ise dini kurumların başı sultanlardır). Kral, dokuz eyalet sultanının oluşturduğu “Hükümdarlar Konseyi” tarafından ve konsey üyeleri arasından, rotasyon usulüyle beş yılda bir seçilmektedir. Pahang eyaleti Sultanı Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah, 24 Ocak 2019 tarihinde gerçekleştirilen Hükümdarlar Konseyi toplantısında, Malezya’nın 16. Kralı olarak seçilmiştir.

Kral, “yürütme”nin başıdır, ancak yetki Başbakan başkanlığındaki Bakanlar Kurulu tarafından kullanılmaktadır. Kral, parlamento üyeleri arasından Başbakanı ve Başbakanın tavsiyesi üzerine yine parlamento üyeleri arasından Bakanları ve Bakan Yardımcılarını atar.

Devletin resmi dini İslam’dır, ancak diğer inançlar anayasal güvence altına alınmıştır.

Anayasaya göre federasyonun yasama yetkisi parlamentoya (Federal Meclis) verilmiştir. Parlamento, Temsilciler Meclisi (Dewan Rakyat) ve Senato (Dewan Negara) olarak iki kamaradan oluşmaktadır. Yasaların kabulü için her iki kamara tarafından kabulü ve anayasada başka türlü belirtilmediyse, kralın onayı gerekmektedir. Temsilciler Meclisi 5 yılda bir yapılan genel seçimlerle halk tarafından belirlenen 222 üyeden oluşmaktadır (21 yaşını doldurmuş tüm Malezya vatandaşlarının oy kullanma hakkı vardır). Senato 70 üyelidir. Bunların 44’ü kral tarafından atanır, 26 üye ise Eyalet Meclisleri tarafından seçilir. Senatörler üç yıllığına belirlenmekte ve görev sureleri üç yıl daha uzatılabilmektedir.

Yargı yetkisi kıdem sırasına göre Federal Mahkeme, Temyiz Mahkemesi, Malaya Yüksek Mahkemesi (Malezya yarımadasından sorumlu), Sabah ve Sarawak Yüksek Mahkemesi (Borneo adasındaki iki eyaletten sorumlu) ve diğer alt mahkemelere verilmiştir. Baş Yargıç, yargının ve Federal Mahkemenin başıdır. Baş Yargıç, Temyiz Mahkemesi Başkanı ve iki Yüksek Mahkemenin Baş Hakimleri ile Federal Mahkeme ve Temyiz Mahkemesi hakimleri Başbakanın tavsiyesi üzerine ve Hükümdarlar Konseyi’ne danışmak suretiyle, Kral tarafından atanır. Hukuk sistemi, İngiliz hukuku, şer’i hukuk ve töre hukukunun karışımından oluşmaktadır. Müslüman vatandaşlar için aile hukukunda şeriat kuralları geçerlidir.

Malezya’da son genel seçimler 9 Mayıs 2018 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Parlamentonun 222 üyesi ile Eyalet Meclislerinin 505 üyesi için yapılan seçimler sonucunda, bağımsızlığını kazandığı 1957 yılından bu yana ülkeyi yöneten “Barisan Nasional” (BN) ittifakı iktidarı kaybetmiş, Pakatan Harapan koalisyonu (Parti Pribumi, PKR, DAP, AMANAH) ise Temsilciler Meclisi’ndeki basit çoğunluğu kazanarak hükümeti kurma görevini üstlenmiştir. Seçim Kurulu tarafından 14. Genel Seçimlere katılım oranı %82.3 olarak açıklanmıştır. PH lideri ve 1981-2003 yılları arasında Başbakan olan 92 yaşındaki Mahathir Mohamad, 10 Mayıs 2018 tarihinde yemin ederek Başbakanlık görevine başlamıştır.

Pazartesi - Cuma

09.00 - 12.30 / 14.00 - 18.00

Konsolosluk Şubesi Başvuru Saatleri: 09:00-12:30
1.1.2020 1.1.2020 Yeni Yıl
27.1.2020 27.1.2020 Çin Yeni Yılı
8.2.2020 8.2.2020 Hinduların Thaipusam Bayramı
1.5.2020 1.5.2020 İşçi Bayramı
7.5.2020 7.5.2020 Budistlerin "Wesak Day" Festivali
11.5.2020 11.5.2020 Kuran-ı Kerimin indirilmeye başlanılışının Bayramı
25.5.2020 26.5.2020 Ramazan Bayramı
6.6.2020 6.6.2020 Malezya Kralının Yaş Günü
31.7.2020 31.7.2020 Kurban Bayramı
20.8.2020 20.8.2020 Hicri Yılbaşı
31.8.2020 31.8.2020 Malezya Milli Günü
16.9.2020 16.9.2020 Malezya Günü
29.10.2020 29.10.2020 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı
29.10.2020 29.10.2020 Mevlit Kandili
14.11.2020 14.11.2020 Hindu Bayramı "Deepavali"
25.12.2020 25.12.2020 Noel